10. Yargı Paketi Kimleri Kapsıyor? Kimler Tahliye Olacak?

örnek tahliye olacaklar

10. Yargı Paketi Kimleri Kapsıyor? Kimler Tahliye Olacak?

10. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme, kamuoyunda “Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” adıyla anılmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu’nda kabul edilen bu teklif, 30 maddeden oluşmakta ve Ceza Muhakemesi Kanunu başta olmak üzere 10 farklı kanunda değişiklik öngörmektedir. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç‘a göre, bu düzenlemenin temel amacı toplumda oluşturulmaya çalışılan cezasızlık algısını ortadan kaldırmak ve cezanın caydırıcılığını güçlendirmektir.

Paket, infaz sistemi ve toplumsal hayatı ilgilendiren birçok başlıkta önemli değişiklikler içermekte, suçla etkin mücadele sağlamayı ve suçlunun rehabilite edilmesini hedeflemektedir.

10. Yargı Paketi Kimleri Kapsıyor ve Hangi Alanlarda Değişiklikler Yapıyor?

  • Genel Güvenlik ve Caydırıcılık: Cezasızlık algısının ortadan kaldırılması ve cezanın infazının amaca uygun bir şekilde gerçekleşmesi hedeflenmektedir.
  • Trafik Güvenliği: Trafik düzenini bozan eylemlerle daha etkin mücadele edilecektir.
    • Hukuka aykırı bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen, durduran veya başka yere götüren “yol kesme” eylemi müstakil bir suç olarak düzenlenmiş ve 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
    • Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını tehlikeli şekilde sevk ve idare edenlere verilecek hapis cezasının alt sınırı artırılarak, ceza 4 aydan 2 yıla kadar hapis olarak belirlenmiştir.
  • Genel Güvenliğin Kasten Tehlikeye Sokulması: Özellikle düğün ve benzeri kutlamalarda “kuru sıkı” olarak bilinen ses ve gaz fişeği atabilen silahların da “genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması” suçu kapsamına alınmıştır.
    • Meskun mahalde veya toplu bulunulan yerlerde (düğün, nişan, asker uğurlaması gibi) silahla ateş eden veya patlayıcı madde kullananlara 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilebilecek, bu tür yerlerde işlenmesi halinde ceza yarıdan bir katına kadar artırılabilecektir.
  • Vücut Dokunulmazlığına Yönelik Suçlar: Kasten yaralama suçlarında hapis cezaları %50 oranında artırılacaktır.
  • Tehdit Suçu: Tehdit suçuyla etkin mücadele sağlanacak, basit tehdit suçunda cezanın alt sınırı 2 ay olarak belirlenecektir.
  • Suça Teşebbüs: Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezaları yerine verilecek süreli hapis cezasının alt ve üst sınırları artırılacaktır.
  • Dijital Mecralarda Kişilik Hakları: İnternet ortamında kişilerin şeref ve itibarına yönelik saldırıları engellemeye yönelik düzenlemeler yapılmış, erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması gibi konularda İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişiklikler yapılmıştır.
  • Noterlik Kanunu: Disiplin hükümleri hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri çerçevesinde yeniden düzenlenmiştir.

Kimler Tahliye Olacak veya İnfaz Rejiminde Değişikliklerden Faydalanacak?

10. Yargı Paketi ile infaz sisteminde yapılan önemli değişiklikler sayesinde, belirli koşulları sağlayan hükümlülerin ceza infaz kurumlarından çıkarılarak cezalarını farklı usullerle infaz etmelerinin veya koşullu salıverilmeden yararlanmalarının önü açılmıştır. Bu durum, halk arasında “tahliye” olarak algılanabilecek sonuçlar doğurmaktadır.

Paket kapsamında, özellikle özel infaz usullerinin kapsamı genişletilmiş ve ikinci defa mükerrerler için koşullu salıverilme yasağı kaldırılmıştır. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, bu düzenlemelerle suçla etkin mücadelenin yanı sıra, suçlunun rehabilite edilmesi ve topluma kazandırılması için önemli adımlar atıldığını belirtmiştir.

Aşağıda, 10. Yargı Paketi ile kimlerin ne şekilde tahliye olabileceği veya cezalarını ceza infaz kurumu dışında infaz edebileceği örneklerle ve bir tablo ile açıklanmıştır:


1. İkinci Defa Mükerrirler İçin Koşullu Salıverilme

Daha önce hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan mahkumlar için koşullu salıverilme yasağı bulunuyordu. 10. Yargı Paketi ile bu yasak kaldırılmıştır.

  • Kimler Faydalanacak? Hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan mahkumlar.
  • Koşullar: Süreli hapis cezasının 4’te 3’ünü (3/4’ünü) iyi halli olarak infaz etmeleri durumunda koşullu salıverilmeden yararlanabileceklerdir. Bu adımın, mahkumların dış dünyaya uyum sağlamaları, rehabilite edilerek yeniden suç işlemelerinin önlenmesi ve topluma kazandırılması amacını taşıdığı belirtilmiştir.
  • Örnek: Ali, daha önce işlediği suçlardan dolayı “ikinci defa mükerrir” olarak kabul edilmiştir. Kasten işlediği bir suçtan 8 yıl hapis cezası almıştır. Eski düzenlemeye göre koşullu salıverilme imkanı yoktu. Ancak 10. Yargı Paketi ile, cezasının 3/4’ünü (yani 6 yılını) ceza infaz kurumunda iyi halli olarak tamamlaması halinde koşullu salıverilerek tahliye olabilecektir.

Önemli Not: Kaynaklarda belirtildiği üzere, mevcut yönetmeliğe göre ikinci defa mükerrirlerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılamaması ve dolayısıyla denetimli serbestlikten yararlanamaması sorunu devam etmektedir, zira denetimli serbestlik genellikle açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler için geçerlidir. Yönetmelikte bir değişiklik yapılmadığı sürece bu durum devam edecektir.


2. Özel İnfaz Usullerinin Kapsamının Genişletilmesi

  1. Yargı Paketi ile konutta infaz (evde infaz) ve hafta sonu veya geceleyin infaz usullerinin kapsamı genişletilmiştir. Bu usuller, hükümlülerin cezalarını ceza infaz kurumu dışında, belirli şartlar altında infaz etmelerini sağlar. Bu durum, hükümlülerin fiziksel olarak hapishaneden ayrılmaları anlamına gelmektedir.

a) Konutta İnfaz (Evde İnfaz)

Konutta infaz usulünün kapsamı, belirli kişi grupları için önemli ölçüde artırılmıştır.

  • Kimler ve Ne Kadar Süreyle Faydalanacak?
    • Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişiler: Konutta infaz sınırı 1 yıldan 3 yıla çıkarılmıştır.
    • 70 yaşını bitirmiş kişiler: Konutta infaz sınırı 2 yıldan 4 yıla çıkarılmıştır.
    • 75 yaşını bitirmiş kişiler: Konutta infaz sınırı 4 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.
    • 80 yaşını bitirmiş kişiler: 6 yıla kadar hapis cezasının konutta infazına imkan tanınmıştır.
    • Doğum yapmış kadın hükümlüler: Daha önce 3 yıl olan sınır, 5 yıl veya daha az hapis cezası alan doğum yapmış kadın hükümlülerin cezalarını konutunda çekmelerine imkan tanınacak şekilde artırılmıştır.
    • Ağır hastalık veya engelliliği olanlar: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebilecektir.
  • Örnekler:
    • Örnek 1 (66 yaşındaki bir kişi): 66 yaşındaki Ayşe Teyze, kasten işlediği bir suçtan 2 yıl hapis cezası almıştır. Eski düzenlemeye göre bu cezayı cezaevinde infaz etmesi gerekirken, yeni düzenleme ile cezası evinde infaz edilebilecektir.
    • Örnek 2 (Yeni doğum yapmış bir anne): Cemre, 4 yıl hapis cezası almış ve yeni doğum yapmıştır. Eski düzenlemede 3 yıl sınırını aştığı için cezaevine girmesi gerekirken, yeni düzenleme ile 5 yıl veya daha az ceza alan doğum yapmış kadınlar kapsamında olduğu için cezası konutunda infaz edilebilecektir.

b) Hafta Sonu veya Geceleyin İnfaz

Bu usulün kapsamı da genişletilmiştir.

  • Kimler ve Ne Kadar Süreyle Faydalanacak?
    • Kasten işlenen suçlar: Kapsam 1 yıl 6 aydan 3 yıla çıkarılmıştır. Bu, 3 yıla kadar hapis cezası alanların cezalarını sadece hafta sonları veya geceleri cezaevinde geçirebileceği, geri kalan zamanlarda serbest kalacağı anlamına gelir.
    • Taksirle işlenen suçlar (taksirle öldürme suçu hariç): Kapsam 3 yıldan 5 yıla çıkarılacaktır.
  • Örnekler:
    • Örnek 1 (Kasten işlenen suç): Can, kasten işlediği bir suçtan 2 yıl 6 ay hapis cezası almıştır. Yeni düzenleme ile cezasını tam zamanlı olarak cezaevinde geçirmek yerine, sadece hafta sonları veya geceleri ceza infaz kurumunda kalarak infaz edebilecektir.
    • Örnek 2 (Taksirle işlenen suç): Deniz, taksirle yaralama suçundan 4 yıl hapis cezası almıştır. Taksirle öldürme suçu hariç, yeni düzenleme ile cezasını hafta sonları veya geceleri cezaevinde geçirebilecektir.

3. Denetimli Serbestlikte Yeni Dönem

Adalet Bakanı Tunç’un ifadelerine göre, 10. Yargı Paketi ile denetimli serbestlikte yeni bir dönem başlamıştır.

  • Kimler Faydalanacak? Hükümlüler, aldıkları ceza 2 yılın altında olsa dahi koşullu salıverilme tarihine kadarki süresinin en az 1/10’unu ceza infaz kurumunda geçirdikten sonra denetimli serbestliğe ayrılabilecektir.
  • Amaç: Bu düzenlemenin, cezanın caydırıcılığını güçlendirmeyi ve cezanın infazının amaca uygun bir şekilde gerçekleşmesini sağlamayı hedeflediği belirtilmiştir.

Özel İnfaz Usullerinin Kapsamının Genişlemesi Tablosu

Aşağıdaki tablo, 10. Yargı Paketi ile özel infaz usullerinde yapılan değişiklikleri özetlemektedir:

İnfaz Usulü / Faydalanan Kişi Grubu Eski Sınır Yeni Sınır (10. Yargı Paketi ile)
Konutta İnfaz:
Kadın, Çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişiler 1 yıl 3 yıla kadar
70 yaşını bitirmiş kişiler 2 yıl 4 yıla kadar
75 yaşını bitirmiş kişiler 4 yıl 5 yıla kadar
80 yaşını bitirmiş kişiler Yok 6 yıla kadar
Doğum yapmış kadın hükümlüler 3 yıl 5 yıl veya daha az
Ağır hastalık/engellilik (ağırlaştırılmış müebbet hariç) Yok Toplum güvenliği tehdit etmeyenler için mümkün
Hafta Sonu veya Geceleyin İnfaz:
Kasten işlenen suçlar 1 yıl 6 ay 3 yıla kadar
Taksirle işlenen suçlar (taksirle öldürme hariç) 3 yıl 5 yıla kadar

Bu düzenlemelerle birlikte, belirtilen şartları taşıyan hükümlülerin cezaevlerinden çıkarak cezalarını ya evlerinde ya da belirli gün/saatlerde infaz etmeleri mümkün hale gelmiş, ikinci defa mükerrirler için de koşullu salıverilme imkanı sağlanmıştır.

10. Yargı Paketinde İkinci Kez Mükerrirler için Yapılan Düzenleme nedir? Değişiklikler Neler?

10. Yargı Paketi ile getirilen düzenlemeler, ikinci defa mükerrirler (suçu tekrar edenler) için infaz rejiminde önemli değişiklikler öngörmektedir.

İkinci Defa Mükerrirlik Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 58. maddesine göre, önceden işlenen bir suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanır. Eğer bu durum ikinci kez gerçekleşirse, yani birinci suçtan sonra işlenen ikinci suçtan alınan ceza kesinleştikten sonra üçüncü bir suç işlenirse, “ikinci defa tekerrür” söz konusu olur. Bu durumda hükmolunan ceza, ikinci defa mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir.

Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, hapis cezasının infaz edildiği tarihten itibaren belirli bir süre geçmeden yeni bir suçun işlenmesi gerekir: beş yıldan fazla süreli hapis cezalarında beş yıl, beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında üç yıl. Uygulamada, yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle, genç yaşta ve defalarca suç işlemiş kişilerin “suç makinesi” tabir edilen duruma gelmeden ikinci defa mükerrir olmaları zordur.

10. Yargı Paketi ile İkinci Defa Mükerrirlere Yönelik Yapılan Düzenlemeler:

10. Yargı Paketi ile ikinci defa mükerrirler için infaz sisteminde şu değişiklikler yapılmıştır:

  • Koşullu Salıverilme Yasağının Kaldırılması: Önceden ikinci defa mükerrirlere uygulanan koşullu salıverilme yasağı kaldırılmıştır. Bu değişiklikle, iyi halli olan ve süreli hapis cezasının 3/4’ünü infaz eden ikinci defa mükerrirler koşullu salıverilebileceklerdir. Bu adımın, mahkumların dış dünyaya uyum sağlamaları, rehabilite edilerek yeniden suç işlemelerinin önlenmesi ve topluma kazandırılması amacını taşıdığı belirtilmiştir.
  • Denetimli Serbestlik ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Hakkı Sorunu: Mevcut “Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği”ne göre, ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler açık ceza infaz kurumlarına ayrılamaz. Ceza İnfaz Kanunu’nun denetimli serbestlik hükümleri de genellikle açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanmasını şart koşmaktadır. Bu durum, yönetmelikte bir değişiklik yapılmadığı takdirde, 10. Yargı Paketi ile koşullu salıverilme yasağı kalksa bile, ikinci defa mükerrirlerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılamayacağı ve dolayısıyla denetimli serbestlikten yararlanamayacağı anlamına gelmektedir.
  • Cezaların İçtiması (Toplanması) Sorunu: Birden fazla cezanın infazında cezaların içtiması (toplanması) yapılmaktadır. Eski düzenlemede, ikinci defa mükerrirliğe dair ilamlar ile diğer ilamların infazı aynı anda yapılmamakta, mükerrirlik taşımayan ilam önce infaz edilmekteydi. Yeni düzenleme ile birlikte, ikinci defa mükerrirlik içeren ilam ile diğer ilamların aynı anda infazı yapılabilecektir. Ancak bu durumun, yine yönetmelikte değişiklik yapılmadığı takdirde, tüm ilamlarda 3/4 koşullu salıverme oranına sahip ikinci defa mükerrirlerin açık ceza infaz kurumuna ayrılamaması ve dolayısıyla denetimli serbestlikten yararlanamaması sonucunu doğurabileceği belirtilmiştir. Başka bir deyişle, yönetmelik değişikliği olmazsa, ikinci defa mükerrirlik içeren ilamla birlikte infaz edilen diğer ilamlarda da açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlik hakkı söz konusu olmayacaktır.

10. Yargı Paketindeki Özel İnfaz Usulleri Değişiklikleri Nedir? Konutta İnfaz Nasıl Olacak? Haftasonu infaz nasıl uygulanacak?

10. Yargı Paketi ile infaz sisteminde önemli değişiklikler yapılmakta olup, özel infaz usullerinin kapsamı genişletilmektedir. Bu düzenlemeler, hükümlülerin cezalarını belirli koşullar altında ceza infaz kurumu dışında veya farklı şekillerde infaz etmelerine olanak tanımaktadır.

10. Yargı Paketi’ndeki Özel İnfaz Usulleri Değişiklikleri Nelerdir?

Paket kapsamında, özellikle konutta infaz (evde infaz) ve hafta sonu veya geceleyin infaz usullerinde kapsam genişletilmiştir.

Konutta İnfaz Nasıl Olacak?

Konutta infaz usulünün kapsamı, belirli kişi grupları ve durumlar için önemli ölçüde artırılmıştır:

  • Kadın, Çocuk veya 65 Yaşını Bitirmiş Kişiler İçin: Konutta infaz usulünün kapsamı 1 yıldan 3 yıla çıkarılmıştır. Yani bu kişilerin 3 yıla kadar olan hapis cezaları konutta infaz edilebilecektir.
  • 70 Yaşını Bitirmiş Kişiler İçin: Konutta infaz usulünün kapsamı 2 yıldan 4 yıla çıkarılmıştır.
  • 75 Yaşını Bitirmiş Kişiler İçin: Konutta infaz usulünün kapsamı 4 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.
  • 80 Yaşını Bitirmiş Kişiler İçin: 6 yıla kadar hapis cezasının konutta infazına karar verilebilmesine imkan tanınmıştır.
  • Doğum Yapmış Kadın Hükümlüler İçin: Daha önce 3 yıl olan sınır, 5 yıl veya daha az hapis cezası alan doğum yapmış kadın hükümlülerin cezalarını konutunda çekmelerine imkan tanınacak şekilde artırılmıştır.
  • Ağır Hastalık veya Engelliliği Olanlar İçin: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebilecektir.

Hafta Sonu veya Geceleyin İnfaz Nasıl Uygulanacak?

Hafta sonu veya geceleyin infaz usulünün kapsamı da genişletilmiştir:

  • Kasten İşlenen Suçlarda: Kapsam 1 yıl 6 aydan 3 yıla çıkarılmıştır.
  • Taksirle İşlenen Suçlarda: Taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere, taksirle işlenen suçlarda kapsam 3 yıldan 5 yıla çıkarılacaktır. Bu usulün, hafta sonu veya geceleyin uygulanacağı belirtilmiştir.

10. Yargı Paketi Tam Metin

10. Yargı paketinin tam metnine PDF formatında buradan ulaşabilirsiniz: 10. yargı paketi tam metin PDF

Bir yanıt yazın